شماره 152
مرداد 1389

برای جستجوی مطالب در آرشيو مجله کلمه يا موضوع مورد نظر خود را تايپ کنيد و کليدجستجو را فشار دهيد:

فهرست موضوعی مطالب













 
 


2.8 میلیون بیکار در کشور


سید ابراهیم علیزاده
    
    طبق برآورد 10 کارشناس اقتصادی کشور شامل استادان و مسئولان مربوطه کشوری، میزان نرخ بیکاری کشور سه درصد بیشتر از میزان اعلام شده توسط مرکز آمار و معادل 14.6 درصد است که در امسال این نرخ به 15.4 درصد و در سال آینده به 15.9 درصد می رسد. این در حالی است که نرخ بیکاری سال گذشته توسط مرکز آمار 11.9 درصد اعلام شده و برآورد دولت از این نرخ در امسال و سال آینده به ترتیب 12.1 و 12.5 درصد است.
    
    اعتماد کامل نداشتن به نرخ بیکاری اعلام شده توسط مرکز آمار موضوعی است که هر فصل بعد از اعلام این نرخ توسط این دستگاه مقامات کارگری و کارفرمایی کشور به آن اذعان می کنند. حتی انتشار جزییات نحوه آمارگیری توسط مرکز آمار نیز تاکنون تاثیری در جلب این اعتمادها نداشته و از سوی دیگر برخی از کارشناسان نیز علت این اختلاف را در تعریف مرکز آمار از فرد شاغل می دانند که هرکسی را هم که کمتر از یک هفته نیز کار کند، شاغل فرض می کنند. به زعم رییس فراکسیون کارگری مجلس، تعداد این افراد نیز در آمارگیری ها کم نیست و از 40 هزار نمونه، 18 هزار نفر این گونه هستند. با وجود این، شاید تاکنون هرچند افرادی به صورت رسمی اعلام کرده باشند نرخ بیکاری واقعی بالاتر از نرخ بیکاری اعلام شده توسط مرکز آمار است اما کارشناسان و یا مقامات هرگز به صورت رسمی از نرخ بیکاری برآوردی نداشته اند که بخواهند آن را اعلام کنند.
    
    در این شرایط گروه 10 نفره هیات چشم انداز اقتصاد ایران که علاقه ای هم به معرفی خود ندارند از این نرخ برآورد قابل توجهی کرده اند. البته با پیگیری ها مشخص شد اعضای این گروه علاوه بر پرویز عقیلی (مدیر عامل بانک کارآفرینی) ، محمد حسین عبده تبریزی (رییس سابق بورس) و حیدر پوریان (مدیر مسئول ماهنامه اقتصاد ایران)، چند تن از استادان دانشگاه تهران و دانشگاه بین المللی وزارت امور خارجه و همچنین یکی از اعضای شورای سیاست گذاری ماهنامه اقتصاد ایران که مرتضی بهشتی، موسی غنی نژاد و غلامرضا سلامی باشند، است.
    
    طبق برآورد این 10 کارشناس در حالی که در سال 84 دولت نرخ بیکاری را 11.5 درصد اعلام کرده، این نرخ 3.2 درصد بیشتر و به میزان 14.7 درصد بود. در سال 85 نیز این اختلاف بیشتر و به میزان 4.2 درصد بود. چرا که نرخ بیکاری اعلام شده مرکز آمار 11.3 و برآورد کارشناسان 15.5 درصد بوده است. در سال 86 نیز روند اختلاف بیشتر و به میزان 5.5 درصد مشاهده می شود و در حالی که نرخ بیکاری برآورد دولت 10.5 اعلام شده برآورد این 10 کارشناس نرخ بیکاری 16 درصدی برای کشور است.
    
    در سال 87 نیز در حالی که نرخ بیکاری اعلام شده توسط دولت 10.4 درصد است برآورد کارشناسان این میزان را 14.6 درصد یعنی 4.2 درصد بیشتر نشان می دهد. این نرخ ها در سال 88 نیز 11.9 درصد توسط مرکز آمار و 14.6 درصد توسط هیات چشم انداز اقتصاد ایران اعلام شده که این بار اختلاف کمتر و معادل 2.7 درصد بوده است.
    
    اما برای سال جاری در حالی که اعلام شده طبق برآورد دولت نرخ بیکاری به 12.1 درصد خواهد رسید این 10 کارشناس برآورد می کنند که این میزان 3.3 درصد بیشتر و معادل 15.4 درصد خواهد بود.
    
    در سال 90 نیز هرچند برآورد دولت از این نرخ 12.5 درصد است اما هیات چشم انداز اقتصاد ایران این نرخ را 15.9 درصد پیش بینی کرده است.
    
    *روند صعودی بیکاری
    
    در این آمار شاید مهم تر از میزان اختلاف آمارهای برآوردهای کارشناسان و دولت(که مرکز آمار محاسبه می کند)، روند صعودی نرخ بیکاری کشورمان قابل توجه است که دولت نیز به مانند کارشناسان این روند را افزایشی دانسته و برآورد کرده این نرخ در امسال با 0.2 درصد افزایش به 12.1 درصد و در سال آینده نیز با 0.4 درصد افزایش به 12.5 درصد می رسد. البته این میزان افزایش در برآورد کارشناسان بیشتر و برای امسال نسبت به سال 88 ، افزایش 0.8 درصدی و برای سال آینده در مقایسه با سال جاری افزایش 0.5 درصدی محاسبه شده است.
    
    همچنین این هیات 10 نفره کارشناسان اقتصادی کشور نرخ بیکاری در فروردین و تیر ماه امسال را به ترتیب 14.97 و 15.37 درصد برآورد کرده اند که حاکی از روند صعودی وضعیت بیکاری در کشور است. از این کارشناسان کمترین و بیشترین برآورد از نرخ بیکاری که در فروردین ماه امسال داشته اند به ترتیب 12 و 17 درصد بوده است. کمترین و بیشترین برآورد از نرخ بیکاری در تیر ماه امسال نیز به ترتیب 13 و 18 درصد بوده است. در مقابل مرکز آمار ایران هنوز نرخی را برای بیکاری فصل بهار امسال اعلام نکرده است.
    
    *2.8 میلیون بیکار در کشور
    
    از سوی دیگر طبق اعلام مرکز آمار کشور میزان نرخ بیکاری ایران در سال 88 معادل 11.9 درصد بوده که با توجه به تعداد شاغلان کشور که از سوی بانک جهانی بیش از 27 میلیون نفر برآورد شده است، می توان به رقم بیش از سه میلیون و 213 هزار نفر بیکار رسید که این تعداد را وزیر کار کشورمان کمتر از سه میلیون نفر و مرکز آمار دقیقا دو میلیون و 839 هزار و 973 نفر برای سال 88 اعلام کرده است.
    
    همچنین براساس گزارش بانک جهانی، افراد دارای تحصیلات ابتدایی، بالاترین نرخ بیکاری را در ایران دارند، به طوری که در سال های 2005 تا 2008 به طور متوسط 41.8 درصد از نیروی کار دارای تحصیلات ابتدایی در ایران بیکار بوده اند. علاوه بر این، نرخ بیکاری در میان جمعیت دارای تحصیلات متوسطه 34.7 درصد و برای تحصیلات عالی 19.6 درصد اعلام شده است.
    
    البته برای جوانان متقاضی کار نیز وضعیت مطلوب به نظر نمی رسد و طبق اعلام مرکز آمار کشورمان نرخ بیکاری جوانان 15 تا 29 ساله در سال گذشته معادل 22.1 درصد و تعداد بیکاران این گروه سنی بیش از یک میلیون و 900 هزار نفر بوده است. به عبارتی این آمار نشان می دهد که 67 درصد از دو میلیون و 800 هزار بیکار کشور جوانان 15 تا 19 ساله هستند.
    
    همچنین از این تعداد دو میلیون و 800 هزار بیکار، 70 درصدشان یعنی دو میلیون و 98 هزار نفرشان مرد و به میزان 30 درصدشان یعنی 741 هزار و 778 نفرشان هم زن هستند. این نسبت از نظر شهری و روستایی بودن نیز این گونه است که 80 درصد بیکاران یعنی دو میلیون و 229 هزار و 799 نفر در شهر و 20 درصد این بیکاران یعنی 610 هزار و 173 نفر در روستاها زندگی می کنند.
    

6/5/89